آقای دکتر رضا باقریان، مدیر گروه روانشناسی سلامت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در گفتگویی با ایسنا، نسبت به گسترش پدیده نهادینه شده خرید و فروش پایاننامه و مقالات علمی در نظام آموزش عالی کشور هشدار داد. وی با تأکید بر اینکه فلسفه وجودی دوره دکتری، تربیت پژوهشگرانی برای گسترش مرزهای دانش است، اظهار داشت که متأسفانه شواهد میدانی حکایت از شکلگیری بازاری پنهان اما فعال دارد که در آن، پژوهش از یک فرآیند علمی به کالایی قابل خرید و فروش تبدیل شده است. به گفته وی، مؤسساتی با عناوینی همچون مراکز مشاوره علمی یا همیار پایاننامه، به تولید کامل رسالههای دکتری و مقالات علمی از مرحله پروپوزال تا تحلیل داده و نگارش، در ازای دریافت مبالغ قابل توجه میپردازند و در مواردی حتی چاپ مقاله در مجلات معتبر را با تعرفههای متفاوت تضمین میکنند؛ فرآیندی که نه تنها فاقد اصالت علمی است، بلکه در برخی موارد بر پایه دادهسازی، دستکاری نتایج و سرقت علمی سازمانیافته شکل میگیرد.
دکتر باقریان، افزایش بیرویه و نامتناسب ظرفیت پذیرش دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی را یکی از ریشههای اصلی این بحران دانست و تصریح کرد که این رشد، بیشتر تحت تأثیر ملاحظات مالی و درآمدزایی دانشگاهها، بهویژه واحدهای غیردولتی، بوده و با توسعه زیرساختهای آموزشی و پژوهشی همراه نبوده است. وی فشار برای دستیابی به خروجیهایی مانند دفاع از پایاننامه و چاپ مقاله را عامل رونق این بازار تقلبی خواند و هشدار داد که پیامدهای این روند فراتر از محیط دانشگاهی، به تنزل اعتبار مدارک، تضعیف جایگاه بینالمللی پژوهشگران و حتی تصمیمسازیهای کلان کشور کشیده میشود. مدیر گروه روانشناسی سلامت در پایان بر ضرورت بازنگری در سیاستهای پذیرش دانشجو، تقویت نظامهای نظارتی، برخورد قاطع با مؤسسات متخلف و اصلاح سازوکارهای ارزیابی علمی تأکید کرد و خاطرنشان ساخت که بیتوجهی به این بحران، به معنای پذیرش تدریجی فروپاشی اعتبار علمی کشور خواهد بود.
لینک خبر: