تاریخچه
طب فیزیکی و توانبخشی (Physical Medicine and Rehabilitation) یکی از رشته‌های نسبتاً جدید تخصصی طب بالینی است که در سه زمینه تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری‌های عمدتاً عضلانی – استخوانی و اعصاب مرکزی و محیطی نقش دارد. در حیطه طب فیزیکی از روش‌های غیردارویی و غیرجراحی برای درمان بیماری‌های ذکرشده بهره می‌گیرد و در حیطه توانبخشی به ارزیابی، تشخیص، درمان، پیشگیری و ارائه روش‌های بازتوانی جهت افراد دارای ناتوانی و معلولیت فیزیکی و شناختی در تمام سنین می‌پردازد و از این طریق، تلاش در جهت بهبود کیفیت زندگی و ایجاد حداکثر استقلال در زندگی بیماران سرلوحه خدمات ارائه‌شده در این حیطه پزشکی می‌باشد.
گروه طب فیزیکی و توانبخشی به‌عنوان یکی از گروه‌های بالینی دانشکده پزشکی اصفهان در سال 1386 با مدیریت آقای دکتر سعید خسروی تأسیس و از سال 1387 به پذیرش و آموزش دستیاران تخصصی در این رشته اهتمام داشته است. این گروه با وجود تعداد اعضای هیئت علمی اندک، افتخار دارد با تلاش بسیار طی مدتی کوتاه جایگاه مطلوبی در بین سایر گروه‌های بالینی دانشکده به دست آورد. علاوه بر برگزاری سمینارها و شرکت در کنفرانس‌های داخلی و بین‌المللی و انجام پروژه‌های پژوهشی و چاپ مقالات متعدد در مجلات معتبر داخلی و خارجی، هم‌اکنون در مراکز آموزشی – درمانی الزهرا (س)، امین، آیت‌الله کاشانی، نور و حضرت علی‌اصغر (ع) و عیسی بن مریم (ع) درمانگاه‌های تخصصی الکترودیاگنوزیس و ویزیت بیماران زیر نظر این گروه به سرویس‌دهی مشغول می‌باشند. این گروه تاکنون علاوه بر فعال نمودن درمانگاه‌های الکترودیاگنوزیس در مراکز یادشده، برای اولین بار در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اقدام به راه‌اندازی مرکز توانبخشی تخصصی شامل واحدهای فیزیوتراپی، کاردرمانی و ارتوپدی فنی نموده که به دستگاه‌های پیشرفته و high-tech نظیر شوک‌ویو، لیزر پرتوان، بیوفیدبک، rTMS، تکارتراپی، اسکن پا و ... مجهز است.
رسالت گروه
رسالت گروه طب فیزیکی و توانبخشی، آموزش و تربیت متخصصان متعهد، توانمند و کارآمد متناسب با نیازهای نظام سلامت کشور، با هدف پیشگیری، ارزیابی، تشخیص، درمان و توانبخشی بیماری‌ها و آسیب‌های سیستم عصبی، عضلانی و اسکلتی (Neuromusculoskeletal) است.
این گروه با بهره‌گیری از دانش روز، شواهد علمی و رویکردی جامع و بیمارمحور، در زمینه‌های مختلف طب فیزیکی و توانبخشی، از جمله الکترودیاگنوز، روش‌های تشخیصی و درمانی مداخله‌ای، درمان‌های دارویی و غیردارویی، ورزش‌درمانی، روش‌های فیزیکی درمان و سایر مداخلات توانبخشی فعالیت می‌کند. همچنین، توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی، تولید و انتشار دانش، ارتقای آگاهی عمومی و آموزش جامعه پزشکی از دیگر رسالت‌های این گروه است.
اهداف گروه
- آموزش و تربیت دستیاران تخصصی و دانشجویان پزشکی در زمینه مبانی علمی و بالینی طب فیزیکی و توانبخشی.
- آموزش اصول الکترودیاگنوز، تفسیر یافته‌ها و انجام صحیح و بهینه مطالعات نوار عصب و عضله (EMG/NCS).
- ارتقای مهارت دستیاران در ارزیابی، تشخیص و درمان بیماری‌ها و اختلالات عصبی، عضلانی و اسکلتی با تأکید بر رویکردهای محافظه‌کارانه و مبتنی بر شواهد علمی.
- آموزش مبانی و کاربرد روش‌های مختلف درمانی و توانبخشی، از جمله لیزرتراپی، شاک‌ویو، بیوفیدبک، تحریک مغناطیسی مکرر مغز (rTMS) و سایر روش‌های فیزیکی درمان.
- آموزش اصول و کاربردهای کاردرمانی، ارتوپدی فنی، تجویز وسایل کمکی و ارتزها، و طراحی برنامه‌های تمرینی و حرکات اصلاحی.
- آموزش اصول تزریق‌های تشخیصی و درمانی و کاربرد روش‌های مداخله‌ای در مدیریت اختلالات اسکلتی، عضلانی و عصبی.
- ارتقای توانمندی دستیاران در طراحی و اجرای برنامه‌های جامع توانبخشی با رویکرد چندرشته‌ای و متناسب با نیازهای عملکردی بیماران.
- توسعه فعالیت‌های پژوهشی، مشارکت در تولید علم و انتشار دستاوردهای علمی در حوزه طب فیزیکی و توانبخشی.
- ارتقای سطح آگاهی و دانش جامعه پزشکی و عموم مردم درباره پیشگیری، تشخیص، درمان و توانبخشی بیماری‌های مرتبط با این رشته.
شوراها و جلسات گروه
- شورای عمومی گروه: به‌صورت ماهیانه با حضور کلیه اعضای هیئت علمی گروه برگزار می‌گردد.
- شورای آموزشی گروه: حداقل یک بار در ماه و در قالب شورای عمومی و در صورت نیاز به دفعات بیشتر برگزار می‌گردد.
- شورای پژوهشی گروه: حداقل یک بار در ماه و در قالب شورای عمومی و در صورت نیاز به دفعات بیشتر برگزار می‌گردد.
- کمیته اخلاق حرفه‌ای: در پایان روتیشن دستیاران (به‌صورت فصلی، هر سه ماه یک بار) جهت بررسی عملکرد دستیاران برگزار می‌گردد و تشویق یا توبیخ دستیاران مورد تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد. اعضای این کمیته توسط مدیر گروه به دانشگاه معرفی و انتخاب می‌شوند.
مدیران گروه از بدو تأسیس
- آقای دکتر سعید خسروی
- آقای دکتر بابک وحدت‌پور
تجهیزات گروه
بیمارستان الزهرا (س)
- لیزر پرتوان: یک عدد
- دستگاه الکترودیاگنوز: یک عدد
بیمارستان امین
- دستگاه الکترودیاگنوز: یک عدد
- شاک‌ویو: دو عدد
- تکار: یک عدد
- دستگاه سونوگرافی موسکولواسکلتال: یک عدد
- rTMS: یک عدد
- الکتروپانکچر: یک عدد
- بیوفیدبک: یک عدد
- Footscan
- سایر دستگاه‌های مکانوتراپی و الکتروتراپی جهت واحد فیزیوتراپی و کاردرمانی